Kalkpoten bij kippen

 

Een kip is op het gebied van verzorging in hoge mate zelfvoorzienend. Dat neemt niet weg dat de kip geregeld op gezondheid geïnspecteerd moet worden. Kalkpoten is één van de veel voorkomende kwalen. Je ontkomt er bijna niet aan.


Naast luizen en vlooien bestaat er nog een derde soort uitwendige parasieten bij kippen, namelijk de groep van de mijten. Mijten zijn 8-potige ‘spinachtige’ diertjes, die met hun omvang van 0,1-1,0 mm met het blote oog meestal niet waarneembaar zijn.


Duizenden soorten mijten
Er zijn duizenden verschillende soorten, die elk een eigen levensstijl hebben. Ze parasiteren op dieren of planten en hebben een voorkeur voor bepaalde eigen diersoorten of bepaalde plekken. Ze leven van huidcellen en restanten die op of in de huid te vinden zijn.
De directe schade is dan ook meestal niet zo groot, maar de indirecte schade ten gevolge van jeuk en onrust kan zeker aanzienlijk zijn. De mijten graven zich in de huid, richten daar schade aan en veroorzaken ontstekingen die vaak gepaard gaan met jeuk.

Kalkpoot goed zichtbaar
Een bekend voorbeeld is de kalkpoot, die veroorzaakt wordt door een mijt, de Cnemidocoptes mutans. De mijt graaft zich in tussen de schubben van de onbevederde gedeelten van de poten van pluimvee of ander gevogelte, waar vuilwitte droge korsten ontstaan. Op de poten kunnen grote verdikkingen zitten. Vooral oudere dieren zijn vatbaar voor mijten. Het begint vaak bij een of twee kippen en kan na verloop van tijd verspringen naar andere kippen.

 

Een droog kippenhok
De mijten verplaatsen zich van het ene dier naar het andere via het strooisel of de zitstokken en hebben een zekere voorkeur voor een vochtige omgeving. Een schoon en droog onderkomen is dus al een goede preventieve maatregel. De mijt gedijt namelijk prima in een vochtige omgeving. Vooral het nachthok moet daarom goed geventileerd kunnen worden.

 

Mijten kunnen maar enkele weken zonder kip.
Mijten kunnen buiten hun gastheer niet langer dan enkele weken overleven. Als men een hok heeft schoongemaakt en ontsmet en men heeft de gelegenheid om het enige weken geheel leeg te laten, dan is de infectie, althans in het hok, verdwenen. De kippen moeten dan natuurlijk tegelijkertijd behandeld worden. Ontsmetting van het schone hok kan plaatsvinden met loog of Halamid.

Dieren behandelen
Smeersels

Soms is het nodig om dieren individueel te behandelen. Het is dan verstandig om de korsten eerst wat te verweken en af te borstelen met behulp van zeep of Biotex. Vervolgens kan men de poten insmeren met een olieachtige substantie, bij voorbeeld slaolie verdund met een beetje petroleum.
Door de olie verstoppen de poriën van de mijten, waardoor deze verstikken. De ingegraven mijten zijn evenwel moeilijk bereikbaar onder de korsten. De behandeling moet daarom wel een aantal keren herhaald worden, afhankelijk van de ernst van de situatie.

Ivermectine bij kalkpoten
Middelen met de werkzame stof Ivermectine worden nogal eens gebruikt tegen kalkpoot mijten, omdat ze de mijten doden. De pour on middelen en zalfjes verdienen de voorkeur boven injecties, omdat met injecties vaak geen goede resultaten bereikt worden (en pijnlijk zijn, stof ''brand'' in het weefsel).
Let op! Ivermectine heeft een wachttijd van 28 dagen. Dat betekent dat je in die 28 dagen de eieren niet kunt consumeren!

Ivermectine middelen doden alleen de mijt maar verzorgen de poten niet. Het is dus aan te bevelen als je ivermectine middelen zou gebruiken, dat je toch ook smeert, om de aanslag weg te krijgen en de schubben weer soepel te krijgen.

Alternatief = Antischurftmiddel (cavia’s)

Het beste is om bij de dierenarts een zalf te halen met een antischurftmiddel. Om dat middel goed te laten werken is het beter om de korsten voorzichtig van de poten te halen.

Het is dan verstandig om de poten te zachter te krijgen met behulp van lauw water met groene zeep of Biotex. Probeer zoveel mogelijk ‘dood materiaal’ weg te krijgen. Dat laten inwerken en vervolgens afspoelen en dan de poten behandelen met de antischurft zalf. Het hok moet daarna ook worden schoongemaakt met een goed ontsmettingsmiddel.

Een zalf met een antischurftmiddel erin werkt sneller dan olie smeersels.